سواد اطلاعاتیمهارت‌های پژوهشگری

مجله ربوده‌شده چیست و چگونه باید از آن اجتناب کرد؟

مجلات ربوده‌شده یا هایجک‌شده، وب‌سایت‌های کپی و جعلی هستند که از عنوان، ISSN و سایر اطلاعات مجلات معتبر استفاده می‌کنند.

این مجلات توسط شخص ثالث و با هدف تقلب در اختیار پژوهشگران قرار می‌گیرد.

در این نوع وب‌سایت‌ها، پژوهش و مقاله به صورت آنلاین و با هزینه منتشر می‌شود.

به عبارت دیگر مجله هایجک‌شده، نسخه جعلی و دروغی مجله اصلی و معتبر است.

طراحان سایت، با استفاه از اطلاعات مجلات معتبر وب‌سایت کپی تهیه می‌کنند.

در مرحله بعد فراخوان پذیرش مقاله به صورت پیام به ایمیل نویسندگان و پژوهشگران ارسال می‌شود.

در این پیغام از نویسندگان برای انتشار مقاله در مجله هزینه دریافت می‌شود.

یک پژهشگر ممکن است نسبت به از دست دادن هزینه کمی بی‌تفاوت باشد و تحمل کند.

اما باید توجه داشت که با انتشار مقاله ارزشمندشان در این مجلات، اعتبار علمی آن‌ها آسیب می‌بیند.

در سال 2012 نخستین بار مجرمان سایبری وب‌سایتی را طراحی کردند که در آن فهرستی از مجلات معتبر را ارائه دادند.

این فهرست قربانیان را به وب‌سایت‌های جعلی هدایت می‌کرد. مجله سوئیسی Archives des Sciences نخستین مجله بود.

کلاهبردان، قربانیان خود را از بین کسانی انتخاب می‌کنند که برای کنفرانس‌ها مقاله ارسال می‌کنند.

بسیاری از این مجلات با کنفرانس‌های غارتگر نیز همکاری می‌کنند.

یکی از شگردهای این کلاهبرداران استفاده از دامنه مجلاتی بود که از تمدید دامنه خود غافل شده بودند.

مطلب پیشنهادی: با شناسایی مجلات معتبر رشته خود، روزآمد بمانید.

ویژگی مجلات ربوده‌شده

این نوع مجلات هیچ‌وقت داوری نمی‌شوند همین گزینه ساده‌ترین راه تشخیص این مجلات است.

با توچه به این مسئله مجلات هایجک‌شده اعتبار مجلات معتبر را نیز زیر سوال می‌برند.

بنابراین به کیفیت و صداقت جامعه دانشگاهی و پژوهشی آسیب جدی می‌زنند.

یکی از ویژگی‌های مجلات هایجک‌شده، این است که در نتایج گوگل به خوبی و به سرعت ظاهر می‌شوند.

برای نمونه اینجا مجله Jokull Journal که یک مجله در حوزه علوم زمینی است جستجو شده است.

در تصویر مشاهده می‌کنید که مجله جعلی به عنوان نتیجه اول گوگل آمده و مجله اصلی با آدرسی متفاوت پس از آن.

fake journals

روش شناسایی مجلات هایجک‌شده

اینکه تشخیص دهیم کدام مجله جعلی و کدام یک واقعی است نیاز به بررسی و کنکاش دارد. از جمله موارد زیر:

  • قسمت تماس با ما در سایت مجله را به دقت بررسی کنید. معمولا آدرس واقعی و قابل اعتمادی وجود ندارد.
  • سعی کنید در شبکه‌های اجتماعی علمی و یا تالارهای گفتگوی مجازی، مجله را جستجو کنید و ببینید دیگران چه گفته‌اند؟
  • مقالات موجود در سایت را دانلود کنید و از نظر کیفیت آن‌ها را مورد بررسی قرار دهید. معمولا مقالات کیفیت ضعیف و مطالب کپی شده هستند.
  • این مجلات سیاستی برای داوری ندارند و یا زمان بسیار کمی را به این کار اختصاص می‌دهند. عبارت‌هایی مثل “پذیرش سریع” می‌تواند زنگ خطر باشد.
  • قسمت هیات تحریریه مجله را بررسی کنید. اغلب یا فاقد این بخش هستند و یا اطلاعات ناقص و فاقد آدرس دانشگاه و تماس دارند.
  • این مجلات ساختارمند نیستند و همه جور مقاله‌ای را منتشر می‌کنند. چنانچه مقالات مجله در موضوعات مختلف باشد به ماهیت مجله شک کنید.
  • اگر مجله قوانین مربوط به حق مولف را به صراحت بیان نکرده باشد، حتما در انتخاب آن مراقب باشید.
  • مجلات ربوده‌شده معمولا از نظر طراحی سایت و دریافت مقاله ساختار ضعیفی دارند و ترجیح می‌دهند مقاله به سردبیر به صورت مستقیم ایمیل شود.

چند توصیه مهم برای انتخاب مجله معتبر

  • برای انتخاب مجله معتبر حتما از پایگاه‌های اطلاعاتی و استنادی استفاده کنید.
  • نام مجله‌ای که فراخوان مقاله آن را از طریق ایمیل دریافت کرده‌اید در پایگاه‌ها جستجو کنید.
  • به فهرست سیاه مجلات که توسط وزارتخانه‌های علوم و علوم پزشکی و دانشگاه‌ها منتشر می‌شوند مراجعه کنید.
  • آدرس واقعی و صحیح مجله را حتما با افراد صاحب‌نظر بررسی کنید.
  • پایگاه Master Journal List یک پایگاه رایگان متعلق به کلاریوت آنالتیکس است که امکان جستجوی مجلات معتبر را دارد.

 

برچسب‌ها
مشاهده بیشتر

شهربانو صادقی گورجی

شهربانو صادقی گورجی هستم. کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی. قصد دارم تجربیات ۲۰ ساله خودم رو در حوزه مهارت‌های سواد اطلاعاتی و جستجو و بازیابی منابع به دانشجویان و پژوهشگران منتقل کنم. امید است با تجهیز به مهارت‌های دانشی، زندگی بهتری برای خود و اطرافیانمان رقم بزنیم و جامعه دلخواهی را بسازیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن