واحد 3 سواد اطلاعاتی

گام اول: درک پرسش پژوهش

زمانی که به دنبال اطلاعاتی بر مبنای پرسش پژوهش در مقاله، پایان‌نامه یا طرح پژوهشی هستید، قبل از هرچیز باید کلیدواژه‌های اصلی را در پرسش پژوهش خود شناسایی کنید.

ممکن است معانی برخی از واژه‌ها برای شما گنگ باشد یا اینکه درک درستی از نحوه و جایگاه استفاده از آن نداشته باشید، در این صورت حتما از فرهنگ لغت‌های معتبر استفاده کنید.

بعضا یک کلمه در متن با معانی مختلف به کار می‌رود و با توجه به بافتی که واژه در آن به کار گرفته شده است، معنی آن تغییر می‌کند. به عنوان مثال واژه “نماد” یا “ICON” هم به عنوان یک واژه گرافیکی به کار می‌رود و هم در هنرهای آئینی و مذهبی.

گاهی اوقات هم یک واژه در گویش‌های مختلف با آنکه به یک شکل نوشته می‌شود، معانی مختلفی دارد.

اینجاست که اهمیت جستجوی کلیدواژه‌ای بیش از پیش خود را نشان می‌دهد.

هنوز موتورهای جستجو و پایگاه‌های اطلاعاتی الکترونیکی به آن سطح از هوش و درک نرسیده‌اند که بتوانند معانی محتوایی واژگان را در ساختارهای مختلف به طور کامل تشخیص دهند. بنابراین اگر به واژگانی برخورد کردید که چنین طیف از معانی را دارند، به احتمال زیاد در نتایج جستجو، به مواردی خواهید رسید که هیچ ارتباطی با موضوع شما نداشته باشد یا ارتباط آن کم باشد. بنابراین لازم است قبل از اقدام به جستجو، تا می‌توانید از ابهام واژگان بکاهید.

روش شکستن پرسش پژوهش

هنگامی که کار جستجو را شروع می‌کنید، معمولا جمله یا پرسش پژوهش را به طور کلی در گوگل یا پایگاه‌های اطلاعاتی وارد می‌کنید. احتمالا یا با نتایج زیادی روبرو خواهید شد و یا اینکه به هیچ وجه نتیجه نمی‌گیرید.

برای حل این مشکل و بازیابی اطلاعات مورد نیاز، ابتدا باید پرسش اصلی مقاله یا پژوهش را بفهمید. و از کلماتی در جستجو استفاده کنید که شما را در سریعترین زمان ممکن و به بهترین حالت ممکن به جواب برساند.

یک روش خوب برای اینکه به ماهیت محتوایی پژوهش و مقاله خود نزدیک شوید این است که در گام اول پرسش پژوهش را تجزیه و تحلیل کنید. به این کار شکستن پرسش پژوهش می‌گوییم.

وبینارهای دارای کد تخفیف ajilpajoohesh از ایسمینار وبینارهای دارای کد تخفیف ajilpajoohesh از ایسمینار

برای شکستن پرسش پژوهش می‌توانید واژه‌های پرسش پژوهش را در قالب‌ عبارات پرسشی زیر تقسیم‌بندی کنید:

 

قالب پرسش

توضیح

چه کسی؟ متغیر مستقل پژوهش را بیان می‌کند.
چه چیزی؟ متغیر وابسته پژوهش را بیان می‌کند.
چه وقت؟ زمان یا بازه زمانی خاصی را در نظر دارد.
کجا؟ محدوده جغرافیایی و دامنه محیطی را مشخص می‌کند.
چرا؟ دلیل تاثیر متغیرها بر هم را مطرح می‌کند.
چگونه؟ نحوه تاثیر متغیرها بر هم را مطرح می‌کند.
با چه کیفیتی؟ چگونگی تاثیر متغیرها بر هم را مطرح می‌کند.

لازم به ذکر است که بدانیم، شکستن پرسش پژوهش به بخش‌ها و کلیدواژه‌های ریز در همه رشته‌ها و موضوعات به یک شکل انجام نمی‌شود. با توجه به ساختار پژوهش و ماهیت رشته ممکن است برخی از گزینه‌ها خالی بماند یا اینکه برخی از گزینه‌ها بیش از یکبار تکمیل شود.

مثال 1                    مثال 2                         مثال 3

همانطور که در مثال‌های بالا مشاهده می‌کنید، بیشتر پرسش‌های پژوهش از دو نوع کلی تشکیل شده اند:

  • کلیدواژه‌های اصلی پژوهش
  • کلیدواژه‌های پردازشی

برای شناسایی کلیدواژه‌های اصلی پژوهش و شناخت واژگان پردازشی می‌توانید محتواهای مربوط به آن‌ها را مطالعه کنید.

ویدئوهای دارای کد تخفیف ajilpajooheshv در ایسمینار ویدئوهای دارای کد تخفیف ajilpajooheshv در ایسمینار
مشاهده بیشتر

شهربانو صادقی گورجی

شهربانو صادقی گورجی هستم. کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی. قصد دارم تجربیات ۲۰ ساله خودم رو در حوزه مهارت‌های سواد اطلاعاتی و جستجو و بازیابی منابع به دانشجویان و پژوهشگران منتقل کنم. امید است با تجهیز به مهارت‌های دانشی، زندگی بهتری برای خود و اطرافیانمان رقم بزنیم و جامعه دلخواهی را بسازیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا